Mide yanması, ağza acı su gelmesi ve göğüste yanma hissi… Bu şikayetler çoğu zaman basit bir reflü problemi olarak değerlendirilse de uzun yıllar tedavi edilmeyen reflü hastalığı, yemek borusunda kalıcı hasara neden olabilir. Özellikle kronik reflü hastalarında gelişebilen Barrett özofagusu, özofagus (yemek borusu) kanseri açısından önemli bir risk faktörü olarak kabul edilir.
Peki her reflü hastasında kanser gelişir mi? Reflü gerçekten özofagus kanserine yol açabilir mi? Bu yazıda, Prof. Dr. Kürşat Karadayı‘nın değerlendirmeleri doğrultusunda bu önemli ilişkiyi ele alıyoruz.
Reflü Nedir?
Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), mide içeriğinin ve mide asidinin yemek borusuna geri kaçması sonucu oluşan kronik bir sindirim sistemi hastalığıdır.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Göğüste yanma
- Ağıza ekşi veya acı su gelmesi
- Yutma sırasında rahatsızlık
- Boğazda tahriş hissi
- Geçmeyen öksürük
- Ses kısıklığı
Ara sıra yaşanan reflü şikayetleri toplumda oldukça yaygın olsa da haftada birkaç kez tekrarlayan ve uzun süre devam eden reflü mutlaka değerlendirilmelidir.
Reflü Cerrahisinde Hangi Yöntemler Kullanılır?
Laparoskopik Fundoplikasyon
Günümüzde en sık uygulanan cerrahi yöntemdir.
Bu işlemde mide üst kısmı (fundus), yemek borusunun alt bölümüne sarılarak alt özofagus sfinkteri güçlendirilir. Böylece mide asidinin yemek borusuna geri kaçışı önemli ölçüde azaltılır.
Avantajları:
- Kapalı yöntem uygulanır.
- Hastanede kalış süresi kısadır.
- Uzun dönem başarı oranı yüksektir.
- İlaç ihtiyacı azalabilir.
Reflü Ameliyatı Seçenekleri Nelerdir?
Nissen Fundoplikasyonu
Fundoplikasyonun en yaygın uygulanan şeklidir.
Midenin fundus kısmı yemek borusunun etrafına 360 derece sarılır.
Özellikle ileri reflü hastalarında tercih edilir.
Toupet Fundoplikasyonu
Bu yöntemde mide, yemek borusunu tamamen değil yaklaşık 270 derece sarar.
Yutma güçlüğü gelişme riski yüksek olan hastalarda tercih edilebilir.
Hiatal Herni Onarımı
Reflü hastalarının önemli bir kısmında mide fıtığı (hiatal herni) bulunur.
Bu durumda reflü ameliyatı sırasında diyafram açıklığı onarılarak mide anatomik olarak normal yerine getirilir.
Manyetik Sfinkter Güçlendirme (LINX Sistemi)
Seçilmiş hastalarda uygulanabilen daha yeni bir yöntemdir.
Alt yemek borusu çevresine manyetik boncuklardan oluşan halka yerleştirilerek reflü önlenmeye çalışılır.
Her hasta için uygun değildir ve hasta seçimi önemlidir.
Reflü Özofagus Kanserine Neden Olur mu?
Evet, uzun yıllar tedavi edilmeyen kronik reflü bazı kişilerde özofagus kanseri riskini artırabilir.
Ancak bu durum her reflü hastasında görülmez.
Risk, özellikle sürekli asit maruziyetine bağlı olarak yemek borusunun iç yüzeyindeki hücrelerin değişime uğramasıyla ortaya çıkar.
Bu değişimlerin en önemlisi Barrett özofagusu olarak adlandırılır.
Barrett Özofagusu Nedir?
Barrett özofagusu, yemek borusunun normal hücrelerinin mideye benzer hücrelerle yer değiştirmesi durumudur.
Bu değişiklik;
- Uzun süreli reflüye bağlı gelişir.
- Kanser değildir.
- Ancak kanser öncüsü (premalign) bir durum olarak kabul edilir.
Her Barrett hastasında kanser gelişmez.
Ancak Barrett tanısı alan hastaların belirli aralıklarla endoskopik takip edilmesi büyük önem taşır.
Reflü Kanser Riskini Nasıl Artırır?
Sürekli mide asidine maruz kalan yemek borusu dokusunda zamanla;
| Süreç | Sonuç |
| Kronik asit teması | Mukozada tahriş |
| Sürekli inflamasyon | Hücre hasarı |
| Hücresel değişiklik | Barrett özofagusu |
| İleri hücresel bozukluk | Displazi |
| Kontrolsüz hücre çoğalması | Özofagus adenokarsinomu |
Bu süreç yıllar içinde gelişir ve erken dönemde çoğu zaman belirti vermeyebilir.
Hangi Reflü Hastalarında Risk Daha Yüksektir?
Her reflü hastasının kanser riski aynı değildir.
Risk özellikle şu kişilerde daha yüksektir:
- Uzun yıllardır reflü şikayeti bulunanlar
- Haftada birkaç kez reflü yaşayanlar
- 50 yaş üzerindeki bireyler
- Erkek hastalar
- Obezite bulunan kişiler
- Sigara kullananlar
- Barrett özofagusu tanısı alan hastalar
- Ailede özofagus kanseri öyküsü bulunanlar
Bu hastalarda düzenli gastroenteroloji kontrolü önerilir.
Reflü Ne Kadar Süre Devam Ederse Risk Artar?
Tek bir süre vermek mümkün değildir.
Ancak özellikle:
- 5 yıldan uzun süren reflü
- Haftada iki veya daha fazla reflü atağı
- İlaç tedavisine rağmen devam eden şikayetler
varlığında endoskopik değerlendirme gerekebilir.
Bu değerlendirme sayesinde Barrett özofagusu veya erken hücresel değişiklikler henüz kanser gelişmeden tespit edilebilir.
Reflü Tedavisi Kanser Riskini Azaltır mı?
Evet.
Reflünün uygun şekilde tedavi edilmesi;
- Asit maruziyetini azaltır.
- Yemek borusundaki hasarın ilerlemesini yavaşlatabilir.
- Barrett gelişme riskini azaltabilir.
- Mevcut Barrett hastalarında komplikasyon riskinin kontrolüne katkı sağlayabilir.
Tedavide;
- yaşam tarzı değişiklikleri,
- beslenme düzenlenmesi,
- kilo kontrolü,
- mide asidini azaltan ilaçlar,
- gerekli hastalarda cerrahi tedavi
uygulanabilir.
Reflü Ameliyatı Kanser Riskini Tamamen Ortadan Kaldırır mı?
Hayır.
Reflü cerrahisi mide içeriğinin geri kaçmasını önemli ölçüde azaltabilir.
Ancak özellikle Barrett özofagusu gelişmiş hastalarda cerrahi sonrasında da doktor önerisine göre endoskopik takip devam edebilir.
Cerrahi, hastanın mevcut durumuna göre değerlendirilmesi gereken bir tedavi seçeneğidir.
Ne Zaman Endoskopi Yapılmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda gastroenteroloji değerlendirmesi önemlidir:
- Uzun süredir devam eden reflü
- Yutma güçlüğü
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Kansızlık
- Kanama bulguları
- Sürekli göğüs yanması
- Gece reflü atakları
- İlaçlara rağmen düzelmeyen şikayetler
Endoskopi sayesinde yemek borusu ayrıntılı olarak incelenebilir ve gerekli durumlarda biyopsi alınabilir.
Reflüyü Önlemek İçin Neler Yapabilirsiniz?
Günlük yaşamda alınacak bazı önlemler reflü kontrolüne katkı sağlayabilir.
Bunlar arasında:
- Fazla kilolardan kurtulmak
- Sigarayı bırakmak
- Gece geç saatlerde yemek yememek
- Yağlı ve baharatlı yiyecekleri sınırlamak
- Yemekten hemen sonra uzanmamak
- Yatak başını hafif yükseltmek
- Doktor önerisi olmadan ilaç bırakmamak
yer alır.
Reflü, toplumda oldukça sık görülen bir hastalık olsa da uzun yıllar boyunca kontrol altına alınmadığında yemek borusunda kalıcı hücresel değişikliklere neden olabilir. Özellikle Barrett özofagusu gelişen hastalarda özofagus adenokarsinomu riski artabilir. Bununla birlikte her reflü hastasında kanser gelişeceği düşüncesi doğru değildir.
Uzun süredir devam eden reflü şikayetleri bulunan kişilerin zaman kaybetmeden uzman değerlendirmesi alması, gerekli görüldüğünde endoskopik inceleme yaptırması ve düzenli takiplerini aksatmaması erken tanı açısından büyük önem taşır.
Randevu ve Bilgi
Reflü, Barrett özofagusu veya özofagus kanseri hakkında ayrıntılı değerlendirme ve tedavi seçenekleri için Prof. Dr. Kürşat Karadayı ile iletişime geçebilirsiniz.
İletişim
- Telefon: 0555 789 65 55
- Web Sitesi: https://drkursatkaradayi.com
- Instagram: @profdrkursatkaradayi
Sık Sorulan Sorular
Her reflü hastasında özofagus kanseri gelişir mi?
Hayır. Reflü hastalarının büyük çoğunluğunda kanser gelişmez. Ancak uzun süre tedavi edilmeyen kronik reflü bazı kişilerde riski artırabilir.
Barrett özofagusu kanser midir?
Hayır. Barrett özofagusu kanser değildir. Ancak kanser gelişme riskini artıran bir öncü lezyon olarak kabul edilir.
Reflü ilaçları kanseri tamamen önler mi?
Hayır. İlaçlar reflünün kontrolüne yardımcı olur ancak tek başına kesin koruma sağlamaz. Düzenli doktor kontrolü önemlidir.
Barrett tanısı alan herkes ameliyat olur mu?
Hayır. Tedavi Barrett’ın derecesine göre planlanır. Bazı hastalarda yalnızca düzenli takip yeterli olabilir.
Reflü için hangi doktora başvurulmalıdır?
Reflü şikayetleri öncelikle gastroenteroloji uzmanı tarafından değerlendirilir. Kanser şüphesi veya cerrahi tedavi gerektiren durumlarda cerrahi onkoloji ve genel cerrahi uzmanları sürece dahil olabilir.